| FazBrowse Wikipedia Viewer | Main Page | | |
| Viewing: https://kab.wikipedia.org/wiki/JavaScript |
| JavaScript | ||
|---|---|---|
| langage de script , langage de programmation fonctionnel , langage interprété , langage de haut niveau , programmation fonctionnelle d programmation événementielle d programmation web | ||
| Yeska ɣef | ECMAScript | Ecma International |
| Identifiant de version logicielle | text/javascript, application/x-ecmascript, application/x-javascript, text/javascript1.0, text/javascript1.1, text/javascript1.2, text/javascript1.4, text/javascript1.3, text/javascript1.5, text/livescript, text/x-ecmascript d text/x-javascript | |
| Système de typage d Programmation orientée prototype | js d mjs | |
JavaScript d tutlayt n usihel mebla aefsu(Tameslayt tasuɣlant) i d-yesnulfa Brendan Eich (Netscape). JavaScript itddu kan deg yiminig web maca tura nezmer ad t-nesseqdec deg tama n uqeddac(Backend) s Node.js.
Tameslayt n usihel JavaScript tella d yiwet seg tmeslayin yettwasxedmen aṭas deg umaḍal n tsenselkimt. Seg wasmi i d-tlul deg useggas n 1995, teqqel d taɣawsa tagejdant deg usnerni n Web. Ass-a, ur tettwaḥseb ara kan d tameslayt n yisebtar n Web, wanag tettwasxedem daɣen deg usihel n yiqeddacen, n yisnasen izirazen, d kran n yisnasen n tnarit, d waṭas n yiḥricen-nniḍen.
Tallit n "Web 2.0" d Ajax (2000-2008)ẓregẓreg aɣbaluDeg tazwara n yiseggasen n 2000, JavaScript ur yettwaqadar ara aṭas, yella kan i usihel n yimussuyen (Amray/Merru) d yisebtar fessusen. Maca, tallit n Web 2.0 tbeddel kulci.
Asnas n Ajax (Asynchronous JavaScript and XML) yefka i yimsihlen tizemmar ad selḥun isefka seg uqeddac war ma alsen asali n usebter. Isnasen am Gmail (2004) d Google Maps (2005) sbegnen-d d akken JavaScript yezmer ad isali isnasen n Web ixanzen d isdawanen.
Deg tallit-a, tlul jQuery (2006), d tamkarḍit i yessifsen asihel n DOM yerna tefru uguren n umgaru gar yiminigen.
2009 (ES5): Ecma tefka lqem ES5, i d-yernan JSON s wudem unṣib, Array.prototype.map/filter, d uskar strict mode i uḍman n tɣellist n tengalt.
Aseggas n 2009 yella d tagrawla deg umezruy n JavaScript. Amsihel Ryan Dahl yesnulfa Node.js, s useqdec n umutur V8 n Google Chrome.
Aya yefka i JavaScript tizemmar ad ixeddem deg tama uqeddac (backend), mačči kan deg yiminig (frontend). Seg imir-nni, JavaScript tuɣal d tameslayt "Full-Stack", anda amsihel yezmer ad iseqdec yiwet n tutlayt i yisebtar n Web, i yiqeddacen, d yizdaren(affiwin)n n yisefka.
Deg useggas n 2015, Ecma tefka lqem ameqqran akk deg umezruy n tmeslayt-a: ECMAScript 2015 (ES6). Seg wass-a, alugen yuɣal yettbeddel yal aseggas (ES2016, ES2017, ...).
ES6 yerna tiseddast tatrarin i yerran asihel yeshel yerna iqud:
let d const i usefrek n telqeyt (scope).
Tiseɣnin s uaneccab (Arrow functions =>).
Tiserkemt i usihel yuɣden ar tɣawsa.
Lweɛd (Promises) i usefrek n usihel aramtawan (asynchrone).
Izegrar kter/sifeḍ.
Deg tallit-a daɣen, akatar n yimahilen (frameworks) am React (Facebook, 2013), Angular (Google), d Vue.js beddelen amek i ttwasalnen yisnasen n Web, s useqdec n yimudam am "Virtual DOM" d "Composants".
Ma d ass-a, JavaScript ur yesɛi ara tilas. Amhaz-is yekcem deg waṭas n yiḥricen:
TypeScript: Tameslayt i d-tesnulfa Microsoft i yernan tawsit n isefka (typage statique) i JavaScript. Ass-a, tuget n yisnasen imeqqranen ttwagen s TypeScript i uḍman n tɣellist d tmellet n tengalt.
WebAssembly (Wasm): Yefka tizemmar i yimsihlen ad selkmen tangalt (C++, Rust) deg yiminig s urured iqerben ar iseɣẓanen n tnarit yettwarun s C/C++ (natif), yettwasqdec s umata i yisnasen izuyaz (am uraren) d usihel aẓayan.
Tigzi Taragmawant : S tmkarḍiyin am TensorFlow.js, JavaScript yuɣal yezmer ad iselkem timudmiwin n tigzi taragmawant srid deg yiminig, war ma yuzen isefka ar uqeddac, d ayen ara yemmestnen tudert tusligt.
Isnasen Izirazen d Tnarit: S React Native d Electron, JavaScript ass-a yessalay isnasen i tilifunat (iOS/Android) d yiselkimen n tnarit (am VS Code akked Discord).
Deg useggas n 1997, JavaScript tuɣal d alugen n Ecma International s yisem "ECMAScript". Seg imir-nni, tameslayt-a tettwasnerni s waṭas n ileqman:
Aṭas n tmeslayin-nniḍen n usihel bnant ɣef JavaScript neɣ ttwasuqlent ar JavaScript:
TypeScript: Tameslayt n usihel s tewsit n isefka (typed) i d-yesnulfa Microsoft.
CoffeeScript: Tameslayt yettwasuqlen ar JavaScript s tseddast ifessusen.
Dart: Tameslayt n usihel i d-yesnulfa Google, tettwasxedem deg Flutter.
JavaScript d tameslayt:
Tasuɣlant: Ur teḥwaǧ ara asefsu send aselkem. Amessuɣal iqqar-d tangalt srid.
S tawsit asmussaw: Tawsit n umutti tettubeddel deg wakud n uselkem.
Agetkalmaḍ (multi-paradigme): Tesseddu asihel s tɣawsa, asihel amesɣan, d usihel s tedyanin.
JavaScript yesɛa kraḍ n wawalen i usenteḍ n yimuttiyen:
Seg ES2022, JavaScript yesɛa iɣewwaṛen usligen s #:
Aɣewwaṛ amezwaru n usihel aramtawan:
Tarrayt tatrart i usihel aramtawan:
| View original on Wikipedia | Back | FazBrowse Home |